Nuwe konsepregulasies vir Indiensnamewet is onwerkbare kwotas

NXesi
Sakeliga het ons kommentaar op die jongste konsepregulasies vir die Wet op Billike Indiensname ingedien. Ons sê daarin dat die regulasies – wat omvattende kwotas vir rasgebaseerde indiensname stel – onwerkbaar is en teruggetrek behoort te word.
 
In ons kommentaar stel Sakeliga dit dat:
 
  1. Die konsepregulasies onsamehangend is. Dit bied weinig deursigtigheid oor die data en metodiek, indien enige, wat gebruik is om die kwotas te ontwikkel (dit word in die regulasies “teikens” genoem). Ons prokureurs het reeds in ’n brief aan die minister versoek dat alle data en metodiek waarop gesteun is om die “teikens” te bepaal aan ons voorsien word.
  2. Die konsepregulasies kom neer op ’n poging om besighede sover te kry om dinge te doen wat die regering vrees onwettig bevind sal word indien die staat dit self sou doen. Deur homself te beperk tot die stel van “teikens” vir besighede ontwyk die minister die sleutelvraag, naamlik hoe hierdie besighede veronderstel is om hul personeelsamestelling op grond van ras te verander, sonder om regsaanspreeklik en eties aanspreeklik te wees daarvoor dat hulle mense op grond van ras aanstel en afdank.
  3. Die konsepregulasies is maar slegs die eerste stap in wat bedoel word as ’n reeks van kwota-eskalasies in die jare wat voorlê. Wanneer ’n besigheid eenmaal op een of ander wyse daarin slaag om aan een van die minister se kwotas te voldoen, sal dit met vernietigende boetes as straf verbied word om daarna van die nuwe maatstaf af te wyk. Boonop sal besighede voortdurend gedwing word om hoër en hoër kwotas vir sommige rasse en geslagte na te kom en laer en laer kwotas vir andere, totdat hul personeelsamestelling uiteindelik oënskynlik op elke senioriteitsvlak die beraamde ekonomies aktiewe bevolking in Suid-Afrika weerspieël. 

Die huidige konsepregulasies volg op die nou vergane konsepregulasies van 2023, wat stil-stil onttrek is na sterk opposisie deur Sakeliga en vele andere.

Sakeliga se Missie: Bou Skaalbare Oplossings Teen Staatsverval

Sakeliga se kommentaar op die 2024-konsepregulasies nieteenstaande, bly ons van mening dat die 2023 Wysigingswet op Billike Indiensname sélf onkonstitusioneel is.
 
Die wysigingswet, wat op 6 April 2023 deur president Cyril Ramaphosa onderteken is, gee voor om die regering toe te laat om demografiese kwotas aan private werkgewers voor te skryf, ongeag of hulle met die staat sake doen. Dat die voorskrifte voorlopig beperk sal word tot maatskappye met 50 of meer werknemers, is geen rede tot troos nie, aangesien dit bloot neerkom op die stuksgewyse instelling van ‘n fundamenteel onaanvaarbare beleid wat uiteindelik na werkgewers met laer personeelgetalle uitgebrei sal word.

Sakeliga raai sakelui aan om ferm te bly en geen veranderinge in hul indiensnemingsbeleide aan te bring vir die doeleindes van die konsepregulasies nie. Gegewe die minister se klaarblyklike bereidwilligheid om wilde spronge te doen in die ontwerp van sy kwotas is daar tans geen duidelikheid oor wat die uiteindelike regulasies is wat hy hoop om te maak nie, wat nog te sê die tydlyne waarteen hy dit in werking gestel sou kon kry nie. 

Sowel die wetswysiging as die konsepregulasies bly hoogs aanvegbaar in litigasie, onuitvoerbaar in praktyk, en algeheel teen die openbare belang.

Lees Sakeliga se kommentaar hier.
Lees Sakeliga se prokureursbrief hier.

Maak 'n kragtige en blywende ekonomiese impak.

Argiewe